بررسی تفاوت استانداردهای JASO MA، JASO MB و JASO MA2 در روغن موتور
روی قوطی روغن موتورسیکلت شما عبارتی مثل JASO MA۲ یا JASO MB نوشته شده است؛ اما آیا واقعاً میدانید این حروف چه معنایی دارند و چرا انتخاب اشتباه آنها میتواند کلاچ موتورسیکلت شما را در عرض چند هزار کیلومتر بسوزاند؟ استاندارد JASO روغن موتور یک سیستم ردهبندی ژاپنی است که مستقیماً به عملکرد کلاچ موتورسیکلت مربوط میشود و هیچ ارتباطی با استانداردهای API یا SAE ندارد.
تفاوت JASO MA و MA۲ و MB در ضریب اصطکاک روغن با صفحات کلاچ است و انتخاب نادرست، عواقب مکانیکی جدی به دنبال دارد. در این مقاله، هر سه رده را به طور کامل بررسی میکنیم و به شما نشان میدهیم روغن موتور سیکلت با استاندارد jaso ma۲ دقیقاً برای کدام موتورها مناسب است و چرا نباید هرگز روغن JASO MB را در موتور کلاچ خیس بریزید.
استاندارد JASO روغن موتور چیست و چرا مخصوص موتورسیکلت است؟
JASO مخفف Japanese Automotive Standards Organization (سازمان استانداردهای خودرویی ژاپن) است. این سازمان در سال ۱۹۹۸ متوجه شد که استانداردهای رایج API و SAE نمیتوانند عملکرد روغن موتورسیکلت را به طور کامل ارزیابی کنند، چون هیچکدام به عملکرد کلاچ خیس توجهی ندارند. به همین دلیل، استاندارد JASO T۹۰۳ را معرفی کرد که مستقیماً ضریب اصطکاک روغن با صفحات کلاچ را اندازهگیری میکند. استاندارد JASO روغن موتور تنها استاندارد جهانی است که عملکرد روغن را در تماس مستقیم با کلاچ خیس ارزیابی مینماید.
تفاوت JASO MA و MA۲ و MB در همین ضریب اصطکاک نهفته است. هرچه ضریب اصطکاک بالاتر باشد، روغن برای کلاچ خیس مناسبتر است. روغن موتور سیکلت با استاندارد jaso ma۲ بالاترین ضریب اصطکاک را دارد و برای موتورسیکلتهای اسپرت و دور بالا طراحی شده است. در مقابل، روغنهای JASO MB ضریب اصطکاک پایینی دارند و فقط برای اسکوترهای کلاچ خشک مناسب هستند. برای مشاهده انواع روغنهای دارای این استاندارد، صفحه روغن موتور موتورسیکلت را ببینید.
تفاوت استاندارد JASO روغن موتور با API و SAE
بسیاری از موتورسواران تصور میکنند استاندارد JASO روغن موتور جایگزین API یا SAE است، درحالیکه این سه استاندارد کاملاً مستقل از هم عمل میکنند و هر کدام جنبه متفاوتی از عملکرد روغن را میسنجند. API کیفیت شیمیایی و سطح محافظت روغن را ارزیابی میکند. SAE غلظت و رفتار روغن در دماهای مختلف را مشخص میکند و JASO، فقط ضریب اصطکاک روغن با کلاچ خیس را اندازهگیری مینماید.
یک روغن میتواند همزمان API SN، SAE ۱۰W-۴۰ و JASO MA۲ باشد. هر سه مکمل یکدیگر هستند و حذف هر کدام اطلاعات ناقصی به مصرفکننده میدهد. تفاوت JASO MA و MA۲ و MB فقط به ضریب اصطکاک مربوط میشود و هیچ ارتباطی باکیفیت شیمیایی یا غلظت روغن موردنظر ندارد. برای درک بهتر این تفاوتها، مقاله تفاوت روغن موتورسیکلت با ماشین را در وبسایت ما مطالعه کنید. همچنین برای آشنایی با دستهبندی روانکارها به بخش تخصصی لینک شده در وبسایت مراجعه کنید.
سه دسته اصلی استاندارد JASO T۹۰۳: MB، MA و MA۲
استاندارد JASO T۹۰۳ روغنهای موتورسیکلت را به سه دسته اصلی تقسیم میکند. هر دسته ضریب اصطکاک مشخصی دارد و برای نوع خاصی از کلاچ طراحی شده است. شناخت این سه دسته اصلی، اولین قدم برای انتخاب روغن موتور سیکلت با استاندارد jaso ma۲ یا هر استاندارد دیگری است. در ادامه، هر کدام از این سه دسته اصلی را جدا کردهایم و بهصورت مفصل، راجع به هر یک صحبت کردهایم تا ابهامات شما دررابطهبا این موضوع، برطرف گردد.
استاندارد JASO MB، اصطکاک پایین برای کلاچ خشک و اسکوتر
در پاسخ به سؤال jaso mb روغن چیست؟ باید گفت که روغن JASO MB کمترین ضریب اصطکاک را در میان سه رده دارد و حاوی افزودنیهای کاهش اصطکاک (Friction Modifier) است. این روغنها برای موتورسیکلتهایی طراحی شدهاند که کلاچ خشک دارند یا اصلاً کلاچ ندارند. (مانند اسکوترهای CVT)
روغن jaso mb چیست و چرا نباید در موتور کلاچ خیس استفاده شود؟ چون افزودنیهای لغزنده آن باعث هرزگردی صفحات کلاچ خیس میشوند. روغن موتور سیکلت jaso mb فقط برای اسکوترهای اتوماتیک و موتورسیکلتهای کلاچ خشک مناسب است. استفاده از آن در موتور کلاچ خیس، یکی از بزرگترین اشتباهات رایج موتورسواران است.
استاندارد JASO MA، اصطکاک بالا برای کلاچ خیس چهارزمانه
روغن موتور سیکلت jaso ma ضریب اصطکاک بالاتری نسبت به MB دارد و برای موتورسیکلتهای چهارزمانه با کلاچ خیس طراحی شده است. این رده اولین استاندارد JASO بود که در سال ۱۹۹۸ میلادی معرفی شد و در آن زمان بالاترین سطح اصطکاک را ارائه میداد. تفاوت jaso ma و jaso ma۲ در این است که MA ضریب اصطکاک کمتری نسبت به MA۲ دارد و برای موتورسیکلتهای قدیمیتر یا کمقدرتتر مناسب است.
کلاچ خیس و استاندارد JASO MA رابطه مستقیمی با یکدیگر دارند؛ این روغن اصطکاک کافی برای درگیری صفحات کلاچ را فراهم میکند بدون اینکه باعث سایش زودرس شود. روغن موتور سیکلت کاسپین Gyro ۳X ۲۰w۵۰ SG نمونهای از روغنهای دارای استاندارد JASO MA است.
استاندارد JASO MA۲، نسل بهروز شده استاندارد MA
در این قسمت به سؤال jaso ma۲ یعنی چه؟ پاسخ میدهیم. استاندارد JASO MA۲ نسخه ارتقایافته استاندارد JASO MA است که در سال ۲۰۰۶ میلادی معرفی شد. این ردهبالاترین ضریب اصطکاک را در میان سه رده اصلی دارد و برای موتورسیکلتهای مدرن، اسپرت و دور بالا طراحی شده است. تفاوت jaso ma و jaso ma۲ در ضریب اصطکاک بالاتر و کنترل دقیقتر لغزش کلاچ است.
روغن موتور سیکلت با استاندارد jaso ma۲ برای موتورسیکلتهایی که دور موتور بالایی دارند و فشار زیادی به کلاچ وارد میکنند، الزامی است. خرید روغن موتور سیکلت jaso ma۲ برای موتورهای اسپرت مانند کاوازاکی نینجا، یاماها R۶ و بنلی ۳۰۲ بهشدت توصیه میشود. روغن موتورسیکلت مانول چهار زمانه ۱۰W-۴۰ حجم ۴ لیتر دارای استاندارد JASO MA/MA۲ است و برای اکثر موتورسیکلتهای چهارزمانه مناسب است.
جدول مقایسه استانداردهای JASO MB، MA و MA۲
برای درک بهتر تفاوت JASO MA و MA۲ و MB، جدول زیر ویژگیهای کلیدی هر سه رده را مقایسه میکند. این جدول به شما کمک میکند تا روغن موتور سیکلت با استاندارد jaso ma۲ یا هر رده دیگری را بر اساس نوع موتورسیکلت خود انتخاب کنید.
|
ویژگی |
JASO MB |
JASO MA |
JASO MA۲ |
|
ضریب اصطکاک |
پایین |
متوسط |
بالا |
|
نوع کلاچ |
خشک / بدون کلاچ |
خیس |
خیس (پرفورمنس بالا) |
|
کاربرد اصلی |
اسکوتر CVT |
موتور چهارزمانه معمولی |
موتور اسپرت و دور بالا |
|
افزودنی کاهش اصطکاک |
دارد |
ندارد |
ندارد |
|
مثال موتور |
هوندا PCX، یاماها NMAX |
هوندا CG۱۲۵، پالس ۱۵۰ |
کاوازاکی نینجا، بنلی ۳۰۲ |
|
مثال خودرو |
- |
کاسپین Gyro ۳X |
مانول ۱۰W-۶۰ |
استاندارد JASO روغن موتور در این جدول به طور کامل تفکیک شده است. برای خرید روغن موتور سیکلت jaso ma۲ با گرانرویهای مختلف، محصولات روغن موتورسیکلت مانول چهار زمانه ۱۰W-۵۰ حجم ۴ لیتر و روغن موتورسیکلت مانول چهار زمانه ۱۰W-۶۰حجم ۴ لیتر گزینههای مناسبی هستند.
نحوه خواندن برچسب JASO روی قوطی روغنموتور
خواندن برچسب JASO روی قوطی روغن بسیار ساده است. به دنبال نماد مستطیلی بگردید که در آن عبارت JASO T۹۰۳ و یکی از ردههای MA، MA۲ یا MB نوشته شده است. اگر این نماد روی قوطی وجود نداشت، به این معنا است که روغن آزمون JASO را پاس نکرده و یا اصلاً برای موتورسیکلت طراحی نشده است. استاندارد JASO روغن موتور باید بهصورت واضح روی برچسب قوطی درج شده باشد.
نکته مهم این است که برخی روغنها عبارت JASO MA/MA۲ را همزمان درج میکنند. این یعنی روغن هر دو آزمون را پاس کرده و برای هر دو نوع کلاچ خیس مناسب است. روغن موتور سیکلت ۱۰w۴۰ jaso ma۲ یکی از پرمصرفترین گریدها در بازار ایران است. همچنین روغن موتور سیکلت ۱۰w۵۰ jaso ma۲ برای مناطق گرمتر و موتورهای پرقدرتتر توصیه میشود. تفاوت JASO MA و MA۲ و MB را همیشه قبل از خرید بهدقت بررسی کنید.
انتخاب بر اساس نوع موتورسیکلت
انتخاب روغن موتور سیکلت با استاندارد jaso ma۲ یا هر رده دیگری، مستقیماً به نوع موتورسیکلت و سیستم کلاچ آن بستگی دارد. در ادامه، مهمترین برندهای موتورسیکلت و استاندارد JASO روغن موتور موردنیاز هر کدام را بررسی میکنیم. دقت کنید که همیشه دفترچه راهنمای موتورسیکلت خود را بررسی کنید و با یک مکانیک باتجربه نیز، مشورت کنید تا اطلاعات بیشتر و کاملتری به دست آورید.
هوندا، کاوازاکی و یاماها کدام JASO را میخواهند؟
موتور هوندا CG۱۲۵ و CB۱۲۵ معمولاً JASO MA نیاز دارند. موتورسیکلتهای اسپرت هوندا مانند CBR۲۵۰ و CBR۶۵۰ به JASO MA۲ نیاز دارند. کاوازاکی نینجا ۲۵۰ و ۴۰۰ و یاماها R۲۵ و R۳ نیز JASO MA۲ را توصیه میکنند. یاماها MT-۲۵ و MT-۰۳ با موتورهای دور بالا، حتماً به روغن موتور سیکلت با استاندارد jaso ma۲ نیاز دارند. برای بررسی سازگاری دقیق با مدل موتورسیکلت خود، بخش موتورها را میتوانید مشاهده کنید.
بنلی، پالس و TVS کویر کدام استاندارد روغنموتور را میخواهند؟
موتورسیکلت بنلی ۱۸۰ و ۲۵۰ و ۳۰۲ به استاندارد JASO MA۲ نیاز دارند. باجاج پالس ۱۸۰ و ۲۲۰ و NS۲۰۰ نیز JASO MA۲ را توصیه میکنند. TVS آپاچی ۱۶۰ و ۲۰۰ با JASO MA۲ سازگار هستند و کویر موتور ۲۰۰ و ۲۵۰ نیز معمولاً JASO MA یا MA۲ نیاز دارند. خرید روغن موتور سیکلت jaso ma۲ برای این موتورها، عملکرد بهینه کلاچ و گیربکس را تضمین میکند. تفاوت JASO MA و MA۲ و MB در این موتورها بسیار مهم است؛ ضمناً استفاده از استاندارد MB بهجای MA۲ باعث لغزش کلاچ میشود.
اشتباهات رایج در انتخاب استاندارد JASO
بزرگترین اشتباه موتورسواران، استفاده از روغن JASO MB در موتورسیکلت کلاچ خیس است. این کار باعث لغزش فوری کلاچ و کاهش شتاب میشود. اشتباه دوم، استفاده از روغن JASO MA در اسکوتر CVT است که باعث اصطکاک اضافی و افزایش مصرف سوخت میشود.
اشتباه سوم، نادیدهگرفتن استاندارد JASO و توجه صرف به API و SAE است. استاندارد JASO روغن موتور مکمل API و SAE است و نباید بههیچعنوان نادیده گرفته شود. کلاچ خیس و استاندارد JASO رابطه مستقیمی با هم دارند و انتخاب اشتباه، هزینه تعمیر سنگینی را روی دوش شما میگذارد.
سؤالات متداول استاندارد روغنموتور
۱. آیا استاندارد MA۲ جایگزین MA میشود؟
بله استاندارد JASO MA۲ ضریب اصطکاک بالاتری دارد و میتواند جایگزین MA شود. اما برعکس آن توصیه نمیشود؛ یعنی اگر سازنده MA۲ توصیه کرده، نباید از MA استفاده کنید.
۲. آیا روغن JASO MA۲ با موتور هوندا ۱۲۵ سازگار است؟
بله روغن موتور سیکلت ۱۰w۴۰ jaso ma۲ برای هوندا ۱۲۵ کاملاً مناسب است و عملکرد بهتری نسبت به استاندارد MA ارائه میدهد.
۳. اگر JASO روی قوطی نوشته نشده بود چه کنیم؟
از خرید آن روغن حتماً خودداری کنید. روغن موتور سیکلت با استاندارد jaso ma۲ یا MA باید حتماً نماد JASO T۹۰۳ را روی برچسب قوطی خود داشته باشد. نبود این نماد یعنی روغن آزمون اصطکاک کلاچ را پاس نکرده و یا تقلبی است.
۴. آیا روغن JASO MA۲ برای اسکوتر مناسب است؟
خیر اسکوترهای CVT کلاچ خیس ندارند و به روغن JASO MB نیاز دارند. استفاده از MA۲ در اسکوتر باعث اصطکاک اضافی و کاهش راندمان میشود.
۵. تفاوت روغن موتور سیکلت ۱۰w۴۰ jaso ma۲ و ۱۰w۵۰ jaso ma۲ چیست؟
تفاوت فقط در گرانروی است. ۱۰W-۴۰ برای شرایط معمولی و ۱۰W-۵۰ برای مناطق گرمتر یا موتورهای پرقدرتتر مناسب است. هر دو استاندارد JASO MA۲ را دارند.
با استاندارد JASO درجشده در دفترچه، روغن درست موتور خود را میتوانید انتخاب کنید. فروشگاه شهر روغن با ضمانت کتبی اصالت کالا، انواع روغن موتور سیکلت با استاندارد jaso ma۲ و MA و MB را از برندهای معتبر عرضه میکند. برای مشاهده روغن موتور خودرو و مقایسه آن با روغن موتورسیکلت نیز میتوانید به دستهبندی مربوطه مراجعه کنید.